Orta Doğu

Sadr Hareketi ve ‘uğursuz üçlü’den kurtulma çabaları


Fetih Koalisyonu lideri Hadi el-Amiri, Sadr Hareketi’nin şartları ile Koordinasyon Çerçevesi’nin çıkarları arasında dengeyi sağlamak amacıyla bu hafta Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) bir ziyaret gerçekleştirdi. Ancak Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr, en başta gelen şartını tekrarlayarak bu dengenin sağlanması ihtimalini ortadan kaldırdı. Sadr’ın o şartı ise ‘uğursuz üçlü’den yani Nuri el-Maliki, Kays el-Hazeli ve Ammar el-Hekim’den kurtulmak.

Sadr Koordinasyon Çerçevesi liderleriyle olan husumetiyle ilgili dikkatli bir dil kullanma hassasiyetinden vazgeçti. Kullandığı dil şu anda çok sert. Sadr, Koordinasyon Çerçevesi’nin ‘uğursuz üçlüsü’ne atıfta bulunarak “Onlar reform düşmanı. Saf dışı bırakılmaları gerekir. Bu dil, Şii siyasi parti ve grupların bir araya gelmeyi kabul etmeyen iki ayrı cepheye nasıl bölündüğünü gösteriyor.

Amiri, krizin omuzlarına yüklediği ağır sorumlulukla Erbil’e ve ardından Süleymaniye’ye gitti. Amiri buradaki temasları kapsamında Meclis’in feshedilmesi ve erken seçimlerin düzenlenmesi talepleri konusunda uygun bir çözüm bulmak adına siyasi grupların katılımıyla ulusal bir diyalog başlatma önerisiyle ilgili Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) yetkililerle yaptığı görüşmelerde nabız yoklaması yaptı.

KDP’den bir yöneticinin aktardığına göre, Amiri bu görüşmelerde hükümetin kurulması veya Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayı hakkında konuşmamasına rağmen KDP yöneticilerinden, önerdiği diyaloğun Sadr Hareketi ile Koordinasyon Çerçevesi arasındaki ihtilafı çözebilme gücüyle ilgili karamsar değerlendirmeler duydu. KDP yöneticisi, Amiri’nin temaslar sırasında dile getirdiği “tüm tarafları diyaloğa dahil etme” fikrinin krizin temelinde yatan sebeplerin iyi anlaşılmadığını gösterdiğini belirtti.

Sadr yeni bir denklemle siyasi sürecin yeniden başlamasından önce ‘uğursuz üçlü’ye güvenmeyen tek kişi değil. Nitekim Kürt politikacılar, IKBY’ye katyuşa füzeleri ve bomba yüklü insansız hava araçlarıyla (İHA) yapılan saldırılara işaret ederek KDP lideri Barzani’nin de IKBY’nin güvenliğine ve çıkarlarına tehdit oluşturan siyasi gruplara artık güvenmediğini ve hatta Barzani’nin ‘uğursuz üçlü’ konusunda Sadr ile aynı fikirde olduğunu söylüyor. Ancak iki lider arasında bir fark var: Sadr düşmanca diplomatik kısıtlamaları aşmayı başardı.

Sadr’ın, Amiri’yi ‘uğursuz üçlü’nün dışında tuttuğu artık aşikâr. Bu gelişme Sadr çevrelerinde “yolsuzluk ve dışarıya bağlılığın kökünün kazınması” şeklinde değerlendiriliyor. Mukteda es-Sadr’ın Sözcüsü, Amiri’nin mevcut krizde başka bir yol izlemesi nedeniyle Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “İçinizdeki Koordinasyon Çerçevesi’nin Şeyhi hâlâ sağduyuyu önceliyor” ifadesini kullandı.

Ancak Sadr’ın Koordinasyon Çerçevesi’ni dağıtmak için siyasi söyleminde kullandığı bu ima, aynı zamanda Koordinasyon Çerçevesi’nin söz konusu üç liderini krizin müsebbibi olarak gördüğünü de gösteriyor. Siyasi çevreler, Sadr’ın hayalini kurduğu ‘devrimin’ söz konusu üç lideri devirmekten geçmesi nedeniyle Sadr’ın ‘devrim’ fikrinden her an geri adım atabileceğine işaret ediyor.

Sadr’a yakın kaynaklar ise, “Girdiğimiz yolda geri adım atmak yok. Değişimi tamamlamak ve yeni bir denklem kurmak kaçınılmaz bir zorunluluk” ifadelerini kullanıyor. Bu kaynakların aktardığına göre, Sadr çevresindeki isimlerin Sadr Hareketi dışındaki protestocu gruplardan mesajlar alıyor. Buna göre bu mesajlarda Sadr Hareketi’nin girdiği bu yoldan geri adım atması halinde sokağın Sadr başta olmak üzere tüm taraflara karşı ayaklanacağı ifade ediliyor.

Sadr’a yakın kaynaklar, Sadr Hareketi’nin “Koordinasyon Çerçevesi’nin bileğini bükmek için uzun bir nefes aldığını” ve “Koordinasyon Çerçevesi üzerindeki baskı uzadıkça herhangi bir sokak çatışması olmadan teslim olacaklarını” belirtiyor. Bu kaynaklara göre, Sadr, Hareket’in yetkililerine Koordinasyon Çerçevesi’nin çöküşünü hızlandırma talimatları veriyor.

Sadr’ın danışmanlarından Sabah es-Saidi, ‘uğursuz üçlü’ dışında kalan liderlerin bu üç kişiye karşı tavır almakta tereddüt ettiğini söyledi. Saidi, “Muhtemelen artık bir hayale dönüşen hükümetten pay almayı bekliyorlar. Ya da bunlar Koordinasyon Çerçevesi’nin elde edeceği kazancı artırmak için sadece birer sayıdan ibaret” dedi.

Gözlemcilerin çoğu, Sadr’ın cumartesi yapılması planlanan ‘milyonluk’ gösterileri erteleme kararını Koordinasyon Çerçevesi’ni yıpratma stratejisinin bir parçası olarak görüyor. Ancak Sadr çevrelerinde kararın gerekçesiyle ilgili dolaşan söylentiler bu görüşle çelişiyor. Buna göre, Koordinasyon Çerçevesi grupları, iki tarafın tabanı arasında çatışmalara sebep olacak “güçlü bir darbe” indirmeye hazırlanıyordu ve Sadr bu çatışmanın önüne geçmek amacıyla erteleme kararı aldı.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu