İran

Tahran, yaptırımların ‘sebep olduğu zararların’ nükleer anlaşma yeniden hayata geçirilirken gündeme getirilmeyeceğini açıkladı


İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, İran taahhütlerine geri dönmeden önce nükleer anlaşma tarafları anlaşmaya yeniden tam iltizam sağladığı taktirde ABD yaptırımlarının sebep olduğu zararların gündeme getirilmeyeceğine söz verdi. Ruhani’nin bu açıklamaları, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in Brüksel’de Fransa, İngiltere ve Almanya’dan meslektaşları ile bir araya gelerek 2015 nükleer anlaşmasını yeniden hayata geçirilmesi olasılığı üzerine durduğu görüşmelerin ardından kaydedildi.  

İran yeni yılının ilk kabine toplantısında konuşan Ruhani, yürütme yetkilerinin 18 Haziran’daki seçilecek olan yeni cumhurbaşkanına devredilmesinin yaklaşık beş ay ardından hükümet çalışmalarının durmayacağını vurguladı. Kalan görev süresinde yaptırımları kaldırmayı önemli görevlerden sayan Ruhani, “Şayet karşı taraf, yani 5+1 grubu, İran Rehberi’nin de defalarca vurguladığı gibi tüm yükümlülüklerini yerine getirmeye hazır olursa eylemlerinin samimi olduğu anlaşıldığı taktirde biz de nükleer anlaşmadaki taahhütlerimize geri döneriz. Tam iltizam sağladıklarını gördüğümüz taktirde hazır olduğumuzu söylüyoruz. Katı yaptırımların kalkması için bir dakikayı dahi kaçırmayacağız” açıklamalarında bulundu.

ABD eski Başkanı Donald Trump’ın yeniden uygulamaya başladığı yaptırımlarının sebep olduğu zararlar meselesini gündeme getirme niyetinde olmadıklarını söyleyen Ruhani, “Bu mesele de yetkililerin takip ettiği sıradaki tartışmalardan biri” ifadelerini kullandı.

Bu, İran Cumhurbaşkanı’nın yaptırımların verdiği zararlardan vazgeçerek karşı tarafa taviz vermeyi ima ettiği ilk açıklaması değil. Ancak İranlı yetkililerin bu konudaki görüşleri çelişiyor.

Biden’ın Ocak ayında Beyaz Saray’a gelmesi ardından anlaşmayı yeniden hayata geçirme yönünde yürüttüğü çabalarının çıkmaza girdiği anlaşılıyor. Zirâ Washington, yaptırımları kaldırmadan önce İran’ın anlaşmaya yeniden tam iltizam sağlamasını istiyor.

İran, geçtiğimiz ay, Avrupa Birliği’nin (AB) nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması yönünde dünya güçleri ile ABD arasında düzenlediği toplantıya katılmayı reddetmişti. Diğer yandan, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in dün İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian ve Alman Dışişleri Bakanı Heiko Maas ile NATO dışişleri bakanları toplantısı oturum aralarında Brüksel’de bir araya geldiği görüşmelerin gündeminde İran dosyası vardı. Reuters’ın haberine göre Twitter hesabından açıklamada bulunan İngiltere Dışişleri Bakanı, ‘İran’ın nükleer güç olmasını engelleme’ vurgusunda bulundu.

İsminin gizli kalmasını isteyen üst düzey bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisinin belirttiğine göre Blinken, ülkesinin AB’nin ev sahipliği yaptığı müzakerelere katılmaya hazır olduğunu yineledi. Yetkili, ABD Dışişleri Bakanı ve meslektaşlarının ‘nükleer anlaşmayı canlandırma yönünde İran tarafından bir öneri beklediklerini’ vurguladıklarını da sözlerine ekledi.

Gazetecilere konuşan yetkili, “İranlıların hazırlık aşamasında olduğunu söylediği öneriyi bekliyoruz. Sıradaki adımları bu öneri geldiğinde koordine edeceğiz. Ancak top artık Tahran’da” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, 5 Mart’ta yaptığı açıklamada, İran’ın yapıcı ve somut eylem planını kısa süre içerisinde uygun diplomatik kanallar aracılığıyla sunacağını söylemişti.  O günlerde Avrupalı yetkililer, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) yönetim kurulu toplantısı aralarında, Avrupa ülkelerinin UAEA nezdinde Tahran’ı suçlama planları üzerinde çalışmayı durdurması ardından, resmi olmayan görüşmeler yönünde son zamanlarda olumlu işaretlerin kaydedildiğini açıklamıştı.

Ancak İran yeni yılı vesilesiyle yaptığı konuşmada Hamaney ise ülkesi tutumunun değişmediğini belirterek “İran’ın 2015 yılında Viyana’da imzalanan anlaşma yönündeki politikasını açıkça bildirdik; bu politikadan sapmamız hiçbir şekilde mümkün değildir. ABD’liler tüm ambargoları kaldırmalı. Bunların kelimenin tam anlamıyla kaldırılması durumunda biz de taahhütlerimize geri döneceğiz” ifadelerinde bulunmuştu. Aynı zamanda AFP’nin haberine göre Ocak ayında açıkladığı yaklaşımı teyit ederek “Bu politikadan geri dönülemez” ifadelerini kullanmıştı.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu