Siyaset

Türkiye ve İran arasında ‘Irak’ krizi


İran’ın Bağdat Büyükelçisi İrec Mescidi’nin, ülkesinin “Türkiye’nin Irak’taki askeri müdahalesini reddettiği ve bu müdahalenin Irak’ın egemenliğini ihlal ettiği” açıklamasının ardından İran ve Türkiye arasında diplomatik kriz yaşandı. İran’ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Ferazmend, Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı ve Mescidi’nin açıklamaları sert bir dille reddedildi. Türk diplomatik kaynaklarına göre, Dışişleri Bakanlığı, Ferazmend’e “İran’ın Bağdat Büyükelçisi’nin açıklamasında yer alan suçlamaları kuvvetli ifadelerle reddettiğini” bildirdi.

Kaynaklar, Türk Dışişleri’nin, Kuzey Irak’taki PKK varlığının ortak bir tehdit oluşturduğu noktasında İran ve Türkiye’nin hemfikir olduğuna işaret ederek, Ankara’nın, İran’dan, terörle mücadelede Türkiye’nin karşısında değil, ona destek olmasını beklediğini vurguladığını belirttiler. Kaynaklara göre, Dışişleri yetkilileri, Ferazmend’e, Mescidi’nin yaptığı açıklamada Irak’taki tehdit unsuruna değinmemesine dikkati çekerek, Irak hükümetinin PKK ile aktif bir mücadele yürütebilmesi için PKK ile işbirliği içindeki tüm silahlı milislerin faaliyetlerine son vermek adına gösterilen çabaların desteklenmesi gerektiğini bildirdi.

Buna karşılık, Türkiye’nin Tahran Büyükelçisi Derya Örs, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun PKK’nın İran’daki varlığıyla ilgili açıklamalarına tepki olarak İran Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı. İran merkezli Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre, İran Dışişleri Bakanlığı Bakan Soylu’nun açıklamalarını “kabul edilemez” diye nitelendirerek, Tahran’ın bu yöndeki itirazını Büyükelçi Örs’e iletti. İran Dışişleri Bakanlığı, Örs’e ayrıca Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız’ın açıklamasının “mesnetsiz” olduğunu belirtti.

İranlı Büyükelçi Mescidi, önceki gün (Cumartesi) Rudaw’a verdiği mülakatta İran’ın, Türkiye’nin Irak’taki askeri müdahalesini reddettiğini, Türk güçlerinin Irak toprakları için hiçbir şekilde tehdit oluşturmaması ve “Irak topraklarını işgal etmemesi veya Irak’ın egemenliğini ihlal etmemesi” gerektiğini ifade etti. Mescidi ayrıca Türklerin uluslararası sınır hatlarına çekilmesi, orada konuşlanması ve Irak’ın güvenliğini Iraklıların üstlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, İran Büyükelçisi’nin açıklamasına verdiği yanıtta, Mescidi’nin Irak’ın sınırlarına ve egemenliğine saygı gösterilmesine ilişkin Türkiye’ye ders verecek en son kişi olduğunu ifade etti.

İran ve Türkiye’nin Irak toprakları içerisindeki “açıklama savaşına” Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan herhangi bir açıklama gelmezken, Irak Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi diplomatik misyonların temsilcilerine Irak’ın içişlerine karışmama çağrısında bulundu. Halbusi, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Irak’taki diplomatik misyonların temsilcilerinin görevi ülkelerini temsil etmek ve iki ülke arasındaki işbirliğini güçlendirmektir. Bazı temsilciler görevlerini iyice idrak etmeli, kendilerini ilgilendirmeyen bir şeye müdahil olmamalı ve misliyle muamele görmeleri için Irak’ın egemenliğine saygı göstermeliler” diye yazdı.

Irak’ta çok sayıda aktivist ve blog yazarı, ister Irak’ın içişlerine sürekli ve aleni olarak yapılan müdahaleler ister büyükelçiler arasındaki sözlü savaşlar olsun Irak’ın Ankara ve Tahran tarafından maruz kaldığı muamele karşısında duyduğu öfkeyi dile getirdiler. Iraklılar, İran ve Türkiye taraflarının Irak’ın egemenliğine yönelik sürekli ihlallerinden ve dış müdahalelerden çoğunlukla Iraklı yetkilileri ve partilerini sorumlu tutuyor.

Öte yandan, Irak Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmed es-Sahaf, Bakan Fuad Hüseyin’in Tahran ziyareti kapsamında İranlı yetkililerle yaptığı görüşmeleri “derin ve aşırı gerçekçi” diye nitelendirdi. Sahaf, görüşmelerde “olası fırsatlara dayalı olarak iki taraf arasında karşılıklı bir uyum” olduğunu kaydetti.

Irak Dışişleri Bakanı Hüseyin, önceki gün Tahran’da yaptığı açıklamada, İran ile bağlantılı Iraklı silahlı grupların ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği’ne ve Amerikan askerlerinin bulunduğu askeri üslere yönelik füze saldırılarına işaret ederek, “Bağdat, Erbil ve Beled Hava Üssü’ndeki mevzileri hedef alan saldırılara, İran’da siyasi ve güvenlik alanındaki üst düzey yetkililerden kınama ve ret tavrı aldık” ifadelerini kullandı.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu