İran

İran Cumhurbaşkanı Reisi, iç politikaya odaklandı


Uzmanların, İran’ın yeni Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin, çözüm bulunması uzun zaman alabilecek nükleer anlaşma dosyası yerine iç politikada somut sonuçlar elde etmeye odaklanmayı tercih ettiğini ifade ediyor.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre, İran’ın, 2015 yılında Viyana’da dünya güçleri ile arasında imzalanan nükleer anlaşmadan ABD’nin 2018 yılında tek taraflı olarak çekilmesinin ardından uygulanan yaptırımlar nedeniyle ekonomik bir kriz içerisinde olduğunu belirtti.

Washington’ın yeniden nükleer anlaşmaya katılması ve uyguladığı yaptırımların hafifletmesi için yürütülen müzakereler halen askıya alınmış durumda.

İran uzmanı Bernard Orchid’e göre İran Cumhurbaşkanı Reisi’nin ülkesinde eyaletleri ziyaret etmesinin nedeni, ‘sahada çözümler arayan pragmatik bir üst düzey yetkili imajı çizmek istemesinden’ kaynaklanıyor.

“The Political Geography of Iran” (İran’ın Siyasi Coğrafyası) kitabının yazarı Orchid, AFP’ye yaptığı açıklamada, “(Reisi’nin) Başlıca endişe kaynağı, herhangi bir huzursuzluğun ortaya çıkmasını önlemektir. Zira dikkatli olmadığı takdirde hâlihazırda ekonomik sorunlar nedeniyle gergin olan atmosfer huzursuzluğu tetikleyebilir. Çok dikkatli olmalı ve ülkedeki durumu yakından takip etmek için bu tür ziyaretler gerçekleştirmeli” ifadelerini kullandı.

Ağustos ayında göreve başlayan Cumhurbaşkanı Reisi, o tarihten bu yana, dikkatini daha çok nükleer anlaşmaya veren selefi Hasan Ruhani’nin yaklaşımına zıt bir yaklaşım benimsedi ve nükleer anlaşma dosyasını Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan’a emanet etti.

AFP’nin haberine göre kimliğinin açıklanmasını istemeyen Batılı bir diplomat, İran’daki nükleer anlaşma dosyasından sorumlu kişiler arasında fikir birliği olmaması nedeniyle nükleer konuda bir anlaşmaya varılmasının zaman alabileceğini söyledi. Bu yüzden Reisi’nin iç politikada kendini kanıtlamayı tercih ettiğini düşünen diplomat, “(Reisi) ciddi ve etkili bir yönetici imajı vermek isteyen bir teknokrattır” dedi.

Cumhurbaşkanı Reisi, her hafta sonu ülkenin farklı eyaletlerini ziyaret ediyor. Kariyerinin büyük bölümünü yargı alanında geçiren muhafazakar çizgideki Reisi, bu ziyaretleriyle ilgili bir açıklamasında, “Bakanlarla yaptığım ziyaretler, halkın sorunlarını tespit etmeyi amaçlıyor” şeklinde konuştu. Geçtiğimiz hafta ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde yaptığı konuşmada Reisi, “Özellikle dar gelirliler için istihdam olanakları sağlamak, üretimi teşvik etmek ve sorunları çözmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Bölgedeki koronavirüs (Kovid-19) kaynaklı en fazla ölüm oranına sahip ülkesinin cumhurbaşkanı olan Reisi, Kovid-19’a karşı aşılamaları büyük ölçüde artırdı. Ağustos ayından bu yana aşı olanların oranı yüzde 3,8’den yüzde 20’nin üzerine çıktı. İran Cumhurbaşkanı, son iki ayda ülkenin yedi eyaletinin ziyaret etti. AFP’ye konuşan, kimliğinin açıklanmasını istemeyen İranlı bir gazeteci, Reisi’nin bu ziyaretlerini, popülist görüşleri savunan eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın 2005 yılından 2013 yılına kadar iktidarda kaldığı süre boyunca gösterdiği son derece hareketli olan performansına benzer bir performans olarak değerlendirdi. Reisi, ziyaretlerine su sıkıntısı nedeniyle huzursuzluk yaşayan batıdaki Huzistan eyaletiyle başladı. Ardından zayıf altyapısından şikayetçi olan İran’ın doğusundaki Sistan ve Belucistan eyaletine gitti.

Yine AFP’ye konuşan Avrupalı ​​bir ekonomi uzmanı ise Cumhurbaşkanı Reisi’nin nükleer dosya üzerinde uzun sürse de bir anlaşmaya varılacağına ve kısmen de olsa yaptırımların bir bölümünün kaldırılacağına olan inandığından bir takım vaatlerde bulunmaktan kaçınmadığını söyledi.

Geçtiğimiz Perşembe günü ülkenin güneyindeki Şiraz ilini ziyareti sırasında 13 yıldır kapalı olan ünlü bir beyaz eşya fabrikasına giden Reisi, burada, “Eğer burayı ziyaret etmezsem, benden başka kim bu fabrikayı yeniden açmayı deneyebilir?” ifadelerini kullandı.

California Üniversitesi’nden İranlı Profesör Muhammad Sahimi, “İnsanlar şuan duyduklarından memnun olabilirler, ama eğer vaatler yerine getirilmezse kızabilirler. Ekonomi hızla düzelmezse, insanlar Reisi’ye karşı tavır alabilirler” yorumunda bulundu.

İran’ın muhafazakâr çizgideki gazeteleri Reisi’nin girişimlerini övse de, ziyaretleri konusunda fikir birliği yok. Günlük gazete Keyhan, “Sahadaki durumu anlamak için zırhlı araca ihtiyacı olmayan bir cumhurbaşkanı görüyoruz. Halkın sorunlarını dinlemek için bir eyaletten diğerine geçiyor” diyerek Reisi’nin ziyaretlerinden duyulan memnuniyeti ifade ederken Etemad gazetesi eleştirel bir yaklaşımla “Bu ziyaretler, halkın sorunlarını çözmeyecek. Çünkü cumhurbaşkanı da olsa çözüm bir tek kişinin elinde değil” ifadelerine yer verdi.

İran Cumhurbaşkanı, dün, Tahran’da Venezuela Dışişleri Bakanı ile yaptığı görüşmede, ülkesinin ticari ilişkilerinde Latin Amerika ülkelerini öncelikli hale getirmek istediğini vurguladı. İran’ın resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre Reisi, “Latin Amerika, özellikle Venezuela, İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik diplomasisinin öncelikleri arasında yer alıyor. Bu ülkelerle ilişkilerimizi geliştirmeye kararlıyız” şeklinde konuştu. IRNA, Venezuela Dışişleri Bakanı Felix Plasencia’nın beraberindeki bir heyetle birlikte İranlı yetkililerle görüşmek üzere Tahran’a geldiğini bildirdi.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu